De prikkelende en stimulerende leeromgeving

Wetenschappelijk is aangetoond dat de inrichting van de klas er werkelijk toe doet en zelfs een positieve invloed heeft op de leerprestaties van kinderen.

Een aantal do’s voor een leerprestatie verhogende inrichting zijn:

Een flexibele klasinrichting, waarmee je verschillende vormen van leren mogelijk maakt: klassikale instructie, zelfstandig werken in groepjes en individueel, presentaties en discussies. Deze flexibiliteit helpt ook om de creativiteit van kinderen te stimuleren.
Duidelijke looproutes, waarmee de leerlingen elkaar niet storen en materiaal gemakkelijk bereikbaar is.
Verschillende activiteitenhoeken, waar je met heldere afbakening tegelijk ruimte maar ook veiligheid schept.
Een ruimte waar de kinderen tot rust kunnen komen.

Voorbereide leeromgeving

De leerkracht die rekening houdt bovenstaande punten draagt zorg voor een zorgvuldig voorbereide omgeving. In deze leerplaats krijgen de kinderen materialen en activiteiten aangeboden die passen bij hun belangstelling en ontwikkelingsfase. Ze werken en leren hier met behulp van het materiaal aan hun eigen ontwikkeling. Het aanbod van les- en leermateriaal ziet er aantrekkelijk uit en vormt voortdurend een uitnodiging. Deze leeromgeving moet de leerlingen prikkelen, uitdagen, maar ook ondersteuning bieden en rust kunnen geven wanneer dat nodig is.

De balans

Het is dus zoeken naar de juiste balans, want de inrichting van de klas heeft natuurlijk ook invloed op het gedrag van de leerlingen. Een klas kun je zo inrichten dat het de samenwerking en ook de zelfstandigheid bevordert. Een volle, drukke, ‘te gezellig’ ingerichte klas kan voor chaotische kinderen zorgen. Idealiter is de klas niet te kaal, maar zeker ook niet te overladen met meubilair, leermiddelen en overige decoratie.

De leeromgeving, klas, school moet voor de leerling voelen als een verlengde van zichzelf: hier hoor ik thuis, ik voel me verbonden met deze ruimte(s).

Hoe bereik je als leerkracht dat leerlingen zich verbonden voelen met het lokaal?
Hoe bereik je dat leerlingen worden geprikkeld door de leeromgeving?
Hoe bereik je dat leerlingen zelf ook zorg willen dragen voor deze omgeving?

Leerkracht en leerling bepalen samen

Betekenisvol inrichten is het codewoord. De leerkracht vraagt zichzelf steeds weer af: waarom staat/hangt dit materiaal hier? Helpt het mij als leerkracht bij mijn klassenorganisatie, hoort het materiaal bij een leermethode, ondersteunt het de leerlingen bij het werken, of is de aanwezigheid ervan slechts ter decoratie? Wat vinden de leerlingen van de inrichting van de klas? Wat merk ik aan hen? Als de leerlingen mee mogen denken hoe de klas wordt ingericht, bevordert dat het leren ook.

Educatieve posters

Een belangrijk onderdeel van de voorbereide leeromgeving zijn de educatieve posters. Ze wekken interesse en bieden visuele ondersteuning. Tijdens het werken met uitgestelde aandacht kunnen ze hier op zien welke stappen ze moeten zetten, welke regels er gelden: kortom hoe het ook al weer zat. Goed gekozen wandplaten dragen dus wel degelijjk bij aan een leerzame én gezellige omgeving. Er zijn diverse posters beschikbaar voor leeftijdsgroepen en leerthema’s: tafels, breuken, alfabet, taal, topografie, het zonnestelsel, Engels, het menselijk lichaam, dieren en planten.